ကဲ လုလင် မဂ္ဂဇင်း စာဖတ်သူ ချစ်ပရိသတ်ပေါင်းတို့ရေ မအားလပ်တဲ့အတွက် မရေးတာလည်း ကြာသွားပြီဖြစ်တဲ့အတွက် အရင်းဆုံး တောင်းပန်ပါရစေ။ ဒီတစ်ခေါက်တော့ အနောက်တိုင်းက ထူးချွန်တဲ့ လိင်တူချစ်သူ ခေါင်းဆောင်တွေ၊ သိပ္ပံပညာရှင်၊ ပြည်သူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတွေ၊ စာရေးဆရာတွေပြောခဲ့တဲ့ စိတ်အားတက်ဖွယ်ရာ သူတို့ရဲ့ အဆိုအမိန့်တွေကို စုဆောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။ ပြန်ဝေမျှရတာ လွယ်ကူအောင်လို့လည်း ဓာတ်ပုံလေးတွေနဲ့ တစ်ပုံချင်းစီ လှလှလေးတွေ လုပ်ပေးထားလို့ ကိုယ်ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ အဆိုအမိန့်ကို ကိုယ့်သူချင်းတွေအတွက် နှလုံးသားအဟာရကြွေးဖို့ ပြန်ဝေမျှပေးလိုက်နော်။

ဤဆောင်းပါးကို မူရင်း စာမျက်နှာ ကမ္ဘာ့အသံမြန်မာ (Global Voices) မှ တိုက်ရိုက် ကူးယူဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ရေးသားသူမှာ Jaime Vidal Melero ဖြစ်ပြီး
Thant Sin မှ ဘာသာပြန် ထားပါသည်။

၂၀၀၉ ခုနှစ် ချီလီ နိုင်ငံ La Moneda အရှေ့ရှိ LGBT စီတန်းလှည့်လည်ပွဲ။ ၂၀၁၅ တွင် ချီလီနိုင်ငံသည် တောင်အမေရိက နိုင်ငံများထဲမှ လိင်တူချင်း တရားဝင် ပေါင်းစဉ်းမှုကို အသိအမှတ်ပြုသော ၇ နိုင်ငံမြောက် ဖြစ်လာသည်။ PHOTO: By CiudadanoGay (Picasa) [CC BY 3.0) via Wikimedia Commons

၂၀၁၅ ခုနှစ်သည် လိင်တူချစ်သူ (LGBTI) အခွင့်အရေးများနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် လိင်စိတ်တိမ်းညွတ်မှုဆိုင်ရာ ထွေပြားစုံလင်မှု (Sexual Diversity) နယ်ပယ်တွင် (အထူးသဖြင့် တန်းတူ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခွင့် နှင့် လိင်တူချစ်သူများ တရားဝင် ပေါင်းစည်းနိုင်ခွင့် တို့တွင်) အောင်မြင်သော နှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်ခဲ့သည်။

ပထမဆုံး သတင်းကောင်းမှာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင် အများစုနေထိုင်နေသော၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်ကမှ လိင်တူချစ်ခြင်းကို ပြစ်မှုစာရင်းမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သော အိုင်ယာလန်တွင် မေလ ၂၂ ရက်နေ့၌ နိုင်ငံသားများအား ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်းကို ဥပဒေအရ လိင်ပေါ်အခြေခံကာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားခြင်း ရှိသင့်မရှိသင့် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ဖို့ ခေါ်ယူခြင်းဖြင့် စတင်ရောက်ရှိလာပါသည်။ အိုင်ယာလန်၏ မဲပေးသူများသည် ၆၂ ရာခိုင်နှုန်း မဲအသာဖြင့် တန်းတူညီမျှထိမ်းမြားလက်ထပ်ခွင့်ကို အသိအမှတ်ပြုဖို့ ထောက်ခံခဲ့ကြရာ အိုင်ယာလန်သည် လိင်တူချစ်သူများ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခွင့်ကို လူအများစုမဲနှင့် ပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုသော နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

နောက်တစ်လအကြာ ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် အိုဘာဂီဖဲလ် နှင့် ဟော့ဂျ် တို့၏ အမှုအပေါ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်က အဆုံးအဖြတ်ကို ရည်ညွှန်းသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာ အောင်နိုင်ပြီ ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် #LoveWins hashtag များဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူမှုကွန်ရက်များ၌ တောက်ပလာခဲ့သည်။ ထိုအမှုတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် ၁၄ အရ လိင်တူချစ်သူစုံတွဲများကို ပြည်နယ်တိုင်းမှ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခွင့် ပေးရမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ တရားသူကြီး အန်ထော်နီအမ်ကနေဒီသည် သမိုင်းဝင်ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် ပက်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်း ဆိုခဲ့သည်။

No union is more profound than marriage, for it embodies the highest ideals of love, fidelity, devotion, sacrifice, and family. In forming a marital union, two people become something greater than once they were. As some of the petitioners in these cases demonstrate, marriage embodies a love that may endure even past death. (…) Their hope is not to be condemned to live in loneliness, excluded from one of civilization's oldest institutions. They ask for equal dignity in the eyes of the law. The Constitution grants them that right.

လက်ထပ်ခြင်းထက် ကြီးမြတ်တဲ့ ပေါင်းစည်းမှုဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အကြောင်းကတော့ လက်ထပ်ခြင်းဟာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ သစ္စာတရား၊ တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး ပေးအပ်မြှုပ်နှံခြင်း၊ ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံခြင်း နဲ့ မိသားစု တို့ရဲ့ အမြင့်မားဆုံးစံနှုန်းတွေကို ဖော်ကျူးလို့ပါပဲ။ လက်ထပ်ထိမ်းမြားတဲ့အခါမှာ လူနှစ်ယောက်ဟာ အရင်ကထက် ပိုမိုကြီးမြတ်လာပါတယ်။ လက်ထပ်ခြင်းဟာ သေလွန်ပြီးတဲ့နောက် ဆက်လက်တည်တံ့တဲ့အချစ်ကို ဖော်ကျူးတယ်ဆိုတာ ဒီဖြစ်စဉ်တွေမှာ လက်မှတ်ထိုးတောင်းဆိုသူတွေက သက်သေပြခဲ့ပါပြီ။ (…) သူတို့ကို လူ့ဘောင် ယဉ်ကျေးမှု၏ အဓွန့်အရှည်ကြာဆုံး ထုံးတမ်းဓလေ့မှ ဖယ်ကျဉ်မထားကာ သူတို့ရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေကို အထီးကျန်မှုထဲမှာ ကျန်မနေရအောင် ရှုတ်ချမှု မပြုအပ်ပါ။ သူတို့ဟာ တရားဥပဒေရဲ့အောက်မှာ တန်းတူညီမျှစွာ သိက္ခာရှိရှိ နေနိုင်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက အဲဒီ့အခွင့်အရေးကို အပ်နှင်းပေးလိုက်တာပါပဲ။

ဇွန်လ ၂၁ ရက်တွင် အီတလီနိုင်ငံသည် လိင်တူချစ်သူစုံတွဲများကို အသိအမှတ်ပြုရန်နှင့် အကာအကွယ်ပေးရန် တရားဥပဒေ မူဘောင်ကို ထောက်ပံ့ပေးဖို့ ပယ်ချခြင်းမှာ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဥရောပကွန်ဗင်းရှင်း အပိုဒ်ခွဲ ၈ ကို ချိုးဖောက်ရာကျသည်ဟု လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဥရောပတရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုအပိုဒ်ခွဲ ၈ အရ လူတိုင်း၏ တစ်ကိုယ်ရည် လွတ်လပ်ခွင့်ဘဝနှင့် မိသားစုဘဝကို လေးစား အသိအမှတ်ပြုပေးရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်မှာ တူးနန်နှင့် သြစတြေးလျပြည် အမှုမှ လိင်တူဆက်ဆံခြင်းကို တားမြစ်ထားသော သြစတြေးလျ ဥပဒေကို ပယ်ဖျက်စေခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံတကာ လိင်တူချစ်သူ အခွင့်အရေးနယ်ပယ်၌ ဥပဒေဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုကြီး တစ်ခုဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကော်မတီ၏ ၁၉၉၄ ဆုံးဖြတ်ချက်အရလည်း အရွယ်ရောက်ပြီးသူများကြား လိင်ဆက်ဆံမှုကို နိုင်ငံတကာနိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများ သဘောတူညီမှု အပိုဒ်ခွဲ ၁၇ အရ တစ်ကိုယ်ရည် လွတ်လပ်ခွင့်ဘဝဟူသော ခေါင်းစဉ်အောက်၌ အကာအကွယ်ပေးထားပြီး ဖြစ်သည်။

SCOTUS ၂၀၁၅ တန်းတူ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခွင့်။ ။အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံတော် တရားရုံးချုပ်သည် လက်ထပ် ထိမ်းမြားခွင့် ခွဲခြားထားခြင်းကို အဆုံးသတ်သည်။ PHOTO: Ted Eytan (CC BY-SA 2.0)

၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်တွင် ချီလီကလည်း လိင်တူစုံတွဲများ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခွင့်ရရှိခြင်းအတွက် အောင်ပွဲဆင်နိုင်ခဲ့ရာ ၄င်းသည် လိင်တူချင်း ထိမ်းမြားမှုကို တရားဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုသော သတ္တမမြောက် တောင်အမေရိကနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လိင်တူချစ်သူများကို လူရာမဝင်သူများဟုဆိုတာ ဖမ်းဆီးပြီး အကျဉ်သား စခန်းများတွင် နှိပ်စက်ခဲ့သော သမ္မတ အီဘန်ညက်ဇ် ဒယ် ကမ်ပို (Ibañez del Campo) ၏ ဆိုးရွားသော နေ့ရက်များမှာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ဆာလဗာဒေါလ် အာလန်ဒီ (Salvador Allende) ၏ လူအများစုပေါင်းစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ နှင့်အတူ လိင်တူချစ်သူမုန်းတီးရေးများကို ဖြန့်ဝေခဲ့သည့် လက်ဝဲယိမ်းသတင်းစာ ကလာရင် (Clarin) သည်လည်း အတိတ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

Colombia’s highest court legalizes adoption by gay couples https://t.co/k1qQZfE1hb #colombia

— Colombia Reports (@colombiareports) November 5, 2015

ကိုလံဘီယာ၏ တရားလွှတ်တော်တရားရုံးက လိင်တူစုံတွဲများ ကလေးမွေးစားခွင့်ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့

တန်းတူညီမျှအခွင့်အရေးများကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းမှာ လိင်တူစုံတွဲများ ကလေးမွေးခွင့် ရရှိခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်တွင် ကိုလံဘီယာတရားရုံးက ကလေးမွေးစားခြင်း ဝန်ဆောင်မှုအေဂျင်စီများကို လိင်တူစုံတွဲများအား ခွဲခြားခြင်းမပြုရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ၉ နာရီကြာ အပြန်အလှန်ငြင်းခုန်အပြီး လိင်တူစုံတွဲများ ကလေးမွေးစားခွင့်ပေးရန် တရားရုံးမှ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ လူတစ်ယောက်၏ လိင်စိတ်ကိုင်းညွတ်မှု သပ်သပ်ဟာ ကလေးမွေးစားဖို့ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သင့်တော်မှု ချို့တဲ့ခြင်းကို မညွှန်းဆိုနိုင်ပါဘူး ဟု တရားသူကြီး မာရီယာ ဗစ်တိုးရီးယား ကာရေး ကောရေးယား (Maria Victoria Calle Correa) က ဆိုသည်။ လိင်တူလက်ထပ်ခွင့်ကို လွန်ခဲ့သောငါးနှစ်က ခွင့်ပြုခဲ့သော ပေါ်တူဂီကလည်း လိင်တူစုံတွဲများ ကလေးမွေးစားခွင့်ကို ခွင့်ပြုခဲ့ပြန်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်တွင် လွှတ်တော်ရှိ လက်ဝဲဝါဒီများသည် လိင်တူစုံတွဲများ ကလေးမွေးစားခွင့်ရရှိရေးနှင့် intro-vitro fertilisation ကို လက်လှမ်းမှီ ရရှိရေးအတွက် တောင်းဆိုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုတောင်းဆိုမှုများကို နိုဝင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့က ခွင့်ပြုပေးခဲ့ပြီး သမ္မတမှ လက်မှတ်ထိုးရန်သာ ကျန်တော့သည်။

ထိုသို့ ၂၀၁၅ သည် လူအများအတွက် အောင်မြင်သော နှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း LBGTI အသိုင်းအဝန်းရှိ transgender နှင့် intersex လူဦးရေ အတွက်တော့ သက်ရောက်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်။ ကျားမကူပြောင်းထားသူ (Transgender) နှင့် လိင်လက္ခဏာထင်ထင်ရှားရှားမကွဲသူ (Intersex) တို့၏ အသိုင်းအဝန်းများသည် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ပြီး အချို့နေရာများတွင် ဘဝ ကောင်းကောင်း တိုးတက်လာသည် မရှိသေးပါ။ ယခုလက်ရှိတွင် ထိုသူများမှာ အခြားသူများနှင့် ယှဉ်လျင် တန်းတူနေရာ မရနိုင်သေးပဲနှင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း နှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများတွင် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို ခံနေရပြီး လွန်ကဲသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားခံရခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်ခံရခြင်းများလည်း တွေကြုံနေရသေးသည်။

Discrimination on grounds of #SOGI: Poor understanding of rights of intersex people in #EU https://t.co/95UOxFunXl pic.twitter.com/WNeTzMpj2P

— EU FundamentalRights (@EURightsAgency) December 12, 2015

(လိင်စိတ်ကိုင်းညွတ်မှုနှင့် လိင်ရုပ်ဝိသေသ) #SOGI အပေါ် အခြေခံ၍ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ။ #EU တွင် လိင်လက္ခဏာထင်ထင်ရှားရှားမကွဲသူများ အပေါ် ဆိုးရွားသော နည်းလည်မှု

လိင်လက္ခဏာထင်ထင်ရှားရှားမကွဲသူများ အဖို့အတွက်မူ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ လိင်လက္ခဏာထင်ထင်ရှားရှားမကွဲသူ ကလေးများကို မလိုအပ်သော ခွဲစိတ်ကုသမှုများနှင့် အခြားကုထုံးများကို အသုံးပြုကာ ကျား သို့မဟုတ် မ ဟူသော ပုံသေစွဲထားသည့် နှစ်မျိုးထဲမှ တစ်မျိုးကို ဆန့်ဝင်ရန် ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ပုံမှန်လုပ်လေ့လုပ်ထရှိသော အလေ့အကျင့်တစ်ခုလို ဖြစ်နေသည်။ နောက်ပြန်ဆုတ်၍ မရသော ထို ခွဲစိတ်မှုအဆင့်ဆင့်ကြောင့် သေရာပါထိ သားသမီးမရနိုင်ခြင်း၊ နာကျင်မှု၊ ဆီးမထိန်းနိုင်ခြင်း၊ ကာမ ထိတွေ့မှု မခံစားနိုင်တော့ခြင်း နှင့် တသက်လုံး စိတ်ကျန်းမာရေးထိခိုက်ခြင်း အစရှိသည့် ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ထိုခွဲစိတ်မှုများကို ကာယကံရှင်၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် ဆန္ဒလိုက်လျောက်ခြင်း မပါပဲ ပြုလုပ်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Transgender Europe အမည်ရှိ နိုင်ငံတကာ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းသည် ဘာသာစကားစုံ အွန်လိုင်းဂျာနယ် လီမီနယ်လစ်နှင့် ပူးပေါင်း၍ ကျားမကူပြောင်းထားသူ အသတ်ခံရမှုများနှင့် ပက်သက်သော အချက်အလက်စုဆောင်းခြင်း၊ စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်း၊ စိစစ်ခြင်းများပြုလုပ်သော သုတေသန စီမံကိန်းတစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အစပိုင်းကတည်းက ကျားမကူပြောင်းထားသူများသည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် သုံးရက်လျှင် တစ်ယောက် အသတ်ခံနေရသည်။ ထို စီမံကိန်း (Transgender Europe ၏ Trans Murder Monitoring project) အရ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ လူသတ်မှု အနည်းဆုံ ၂၇၁ မှုရှိခဲ့ရာ သုံးဆယ့်ခြောက်နာရီတွင် တစ်ယောက်မျှ အသတ်ခံနေရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Today is an important day. Today is Transgender Day Of Remembrance. And we remember. #TDORpic.twitter.com/uwpI2rX1J4

— Theta Nu Xi (@thetanuxi) November 20, 2015

ဒီနေ့ဟာ အရေးကြီးတဲ့နေ့ပါ။ ဒီနေ့ဟာ ကျားမကူပြောင်းထားသူများအတွက် အမှတ်တရနေ့ #TDOR ပါ။ ဒါကို ငါတို့အားလုံး အမှတ်ရနေကြပါတယ်။

ယခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဆယ့်ခြောက်ကြိမ်မြောက် နှစ်စဉ် ကျားမကူပြောင်းထားသူများအတွက် အမှတ်တရနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ ကြသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် မက်ဆာချူးဆက်၌ ကျားမပြောင်းလဲထားသူ အမျိုးသမီး ရီတာ ဟက်စတာ အသတ်ခံရပြီးနောက် ၄င်းကို တုန့်ပြန်သည့် အနေဖြင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှစ၍ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ကျားမပြောင်းလဲထားသူများအား မှန်းတီးမှုဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုကြောင့် သေဆုံးသွားရရှာသော ဘဝများကို အမှတ်ရ ဂုဏ်ပြုသည့် အနေဖြင့် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကျင်းပခဲ့ရာ တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်လာသည်။ ထိုကဲ့သို့ များပြားလှသော ထိခိုက်ခံနေရသည့် အရေအတွက်များကြောင့် အချို့ ကျားမကူပြောင်းသူ အခွင့်လှုပ်ရှားသူများနှင့် မဟာမိတ်များသည် အမှတ်တရနေ့အစား ကျားမပြောင်းလဲထားသူများ ကြံကြံခံ ရှင်သန်နိုင်သောနေ့ (Transgender Day of Resilience) ဟု ပြောင်းလဲကျင်းပရန် အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ကျားမပြောင်းလဲထားသူ ဂျာနယ်လစ် Claire-Renee Kohner က Bustle တွင် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားခဲ့သည်။

Transwomen are the most visible on the trans-spectrum and it’s easy to forget that transmen exist and experience a greater level of erasure than us women. Transman Michael Hughes, who brought the recent influx of bathroom bill legislation into perspective by posting selfies of himself in a women’s restroom, told Bustle, “I'm glad there's a 'day' that people new to the table, new to these conversations, can get involved. But like you, I feel every day is a day of visibility for us; It's 24/7/365 for trans people.”

ကျားမကူးပြောင်းသူ အမျိုးသမီးများဟာ ကျားမကူးပြောင်းသူ နယ်တစ်ဝန်းတစ်လျားမှာ လူအများ သိမြင်တာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျားမကူးပြောင်းသူ အမျိုးသားများလည်း ရှိသေးပြီး အမျိုးသမီးတွေလောက်ကိုပဲ ပစ်ပယ်ခံနေရတယ် ဆိုတာကိုတော့ မေ့လွယ်ပါတယ်။ အမျိုးသမီး သန့်စင်ခန်းတွေထဲမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုဓာတ်ပုံတွေရိုက်ပြီး အများသုံး သန့်စင်ခန်း ဥပဒေ ပြဌာန်းဖို့ လူအများ သဘောပေါက် လာအောင် ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ကျားမကူးပြောင်းသူ အမျိုးသားများ မိုက်ကယ် ဟုဂျက်စ် က Bustle ကို ဒီလိုပြောပါတယ် "အသစ်အဆန်း ဖြစ်နေတဲ့ လူတွေနဲ့ ဒီအကြောင်းကို ဆွေးနွေးဖို့ ဆန်းနေတဲ့ လူတွေအတွက် ပါဝင်လာဖို့ ဒီလိုမျိုး 'ရက်တစ်ရက်' ရှိနေတာကို ကျွန်တော် ဝမ်းသာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားလိုပါပဲ ကျွန်တော်အတွက်တော့ နေ့စဉ်နေ့တိုင်းဟာ ကျွန်တော်တို့ ထင်ရှားမြင်သာစေရမယ့် နေ့တွေပါပဲ။ ကျားမပြောင်းသူတွေ အတွက်ကတော့ ဒီဟာက ၂၄/၇/၃၆၅ ပါပဲ။

Beautiful // Intersex activists and hijras (trans women) gather to protest against discrimination in India. pic.twitter.com/oINPta6B9t

— LGBTQIAP PoC Beauty (@LGBTQIAPoC) December 7, 2015

လှပပါတယ်။ လိင်လက္ခဏာထင်ထင်ရှားရှားမကွဲသူ အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူများနှင့် ဟီဂျရာ (ကျားမပြောင်းလဲထားသူ အမျိုးသမီး) တွေ အိန္ဒိယမှာ ခွဲခြားဆက်ခံမှုကို ဆန္ဒပြဖို့ စုရုံးနေကြပါတယ်။

အင်္ဂလိပ် ရုပ်ရှင် The Imitation Game ဟာ သင်္ချာပညာရှင် အလန်တူရင်း၏ ဘဝ တပိုင်းတစကို အခြေခံပြီး ရိုက်ကူးထားသော ဇာတ်ကားဖြစ်ပါသည်။ အင်္ဂလိပ် သင်္ချာပညာရှင် အလန်တူရင်းသည် ကမ္ဘာသမိုင်းတွင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ နာဇီဂျာမာန်တို့၏ လျှို့ဝက်သတင်းအချက်အလက်များအား ဖော်ထုတ်နိုင်သူ တစ်ဦးအဖြစ်ကျော်ကြားသည်။ သူ၏ ကျိုးပန်းမှုကြောင့် မဟာမိတ် စစ်တပ်တွေဟာ နာဇီတပ်တွေကို ပိုမို လျှင်မြန်စွာ အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာစစ်ကြီးကို ၂ ကျော် တိုတောင်းသွားစေကာ လူ့အသက်ပေါင်း သန်းနှင့််ချီကာ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျွှန်ုပ်တို့ ယနေ့အသုံးပြုနေသော ကွန်ပြူတာဟုခေါ်သော အခြေခံအယူအဆကို စတင်သော တူရင်းစက်များကို တီထွင်ခဲ့ သူတစ်ဦးအဖြစ် မော်ကွန်းတင်ကြသည်။ ဤစွမ်းဆောင်မှုများအပါအဝင် အခြားအရေးပါသော ရှာဖွေမှုများပြုလုပ်ခဲ့သော ပရော်ဖက်ဆာ အလန် တူရင်းသည် လိင်တူချစ်သူ အမျိုးသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် အင်္ဂလန်တွင် လိင်တူချစ်သူများ တရားမဝင်ဟု သတ်မှတ်ထားချိန်တွင် အလန် တူရင်းအား အပြစ်ဒါဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။ တရားရုံးမှ ထောင်ဒါဏ် သို့မဟုတ် ဟော်မုန်းအစားထိုးခြင်းအားခံယူရန် ရွေးချယ်စေရာ သူသည် အစားထိုးမှုခံယူရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဟော်မုန်းအစားထိုးခံယူပြီးနောက် ၁ နှစ်ကျော်အကြာ ၁၉၅၄ ခုနှစ်၌ အသက်၄၁နှစ်တွင် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်း ပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသည်။ သေဆုံးပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ ၀န်ကြီးချုုပ်မှ လည်းကောင်း ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မကြီးမှ လည်းကောင်း သူ့အား အပြစ်ဒါဏ် ချမှတ်ခဲ့ခြင်းအပေါ် နိုင်ငံတော်မှ တောင်းပန်ခြင်းကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏ အောင်မြင်မှုကို ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

တူရင်းသည် ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် ထူးချွန်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သိပ္ပံနှင့် သင်္ချာဘာသာကို အထူးစိတ်ဝင်စားသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ကျောင်းတက်နေစဉ် သူ၏ ကျောင်းနေဖက် ခရစ္စတိုဖာ မော်ကွမ်း (Christopher Morcom) နှင့် အလွန်နီးကပ်ခဲ့ပြီး မေတ္တာသက်ဝင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မော်ကွမ်းသည် တီဘီရောဂါကြောင့် သိပ်မကြာခင်တွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ မော်ကွမ်းသေဆုံးမှုကြောင့် တူရင်းသည် သူနှင့် အတူတူလေ့လာခဲ့သော သိပ္ပံနှင့် သင်္ချာဘာသာကိုသာ အာရုံပိုစိုက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိန်းဘရစ် တက္ကသိုလ်တွင် ဂုဏ်ထူးဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း တူရင်းသည် ဗြိတိသျှ အစိုးရအတွက် ဂျာမာန်တို့၏ Enigma ခေါ် လျှို့ဝက် သတင်းအချက်အလက်များကို ဖော်ထုတ်သော အဖွဲ့တွင်ပါ၀င်ပြီး စစ်ပွဲ အနိုင်ရရှိနိုင်ရန် ကူညီခဲ့သည်။ သူသည် Bombe ဟုခေါ်သော စက်ကို တီထွင်ပြီး လျှို့ဝှက်သတင်းများကို နားလည်ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့တွင် တူရင်းသည် အရေးပါသော ကဏ္ဍမှ ပါ၀င်ခဲ့ပြီး မဟာမိတ်တပ်များကို အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ စစ်ပြီးနောက်တွင် ယနေ့ ကွန်ပြူတာများ၏ အစပိုင်းဖြစ်သော Universal Turing Machine ခေါ် တွက်ချက်သည့် စက်များကို ဆက်လက်တီထွင်နေခဲ့သည်။ ထို့အပြင်သူသည် အရေးပါသော တက္ကသိုလ်စာတမ်းများလည်း ရေးသားခဲ့သည်။

ထိုခေတ်အခါ၌ အင်္ဂလန်တွင် လိင်တူချစ်ခြင်းကို ဖမ်းဆီးနိုင်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း တူရင်းသည် သူ၏ လိင်တူချစ်ခြင်းကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်းမရှိပါ။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ယောက်ျားတစ်ဦးနှင့် တွဲသောကြောင့် အဖမ်းခံရပြီးနောက် သူ၏ လိင်တူချစ်ခြင်းကို ဖုံးကွယ်မထားပဲ ၀န်ခံခဲ့သည်။ သူသည် လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လိုသောကြောင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ်ချမှတ်ခြင်းကို လက်မခံပဲ ဟော်မုန်းအစားထိုးခြင်းကိုသာ ခံယူခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ပြုလုပ်ခြင်းသည် သူ၏ ကျန်းမားရေးကို များစွာထိခိုက်နေသော်လည်း မရပ်နားပဲ သူတီထွင်နေသော စက်များနှင့် ဆက်လက် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုကဲ့သို့ အပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းသည် သူ၏ လုပ်ငန်းများအပေါ် အကြီးမားဆုံး ထိခိုက်ခဲ့သည်။

တူရင်းသည် သင်္ချာပညာ လောကတွင် အမြင့်မားဆုံး ဂုဏ်ထူးဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ့အားဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် တူရင်းဆုကို Association for Computing Machinery (ACM) မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကွန်ပြူတာ ဘာသာရပ်တွင် ထူးချွန်စွာ တီထွင်သူများအား ပေးအပ်လေ့ရှိသည်။ တူရင်းသည် ၂၀ ရာစုနှစ်၏ အရေးပါသော လူတစ်ဦးအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ လိင်တူချစ်သူ တစ်ဦးနေဖြင့် အလန်တူရင်းသည် ခေတ်သစ် လူ့သမိုင်းအား တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ပေးခဲ့သူ လူစွမ်းကောင်းတစ်ဦးပင် ဖြစ်ပါသည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးသော The Imitation Game ဇာတ်ကားသည် အလန်တူရင်း၏ ဘဝ တပိုင်းတစကို ပုံဖော်ပေးဖို့ ရိုက်ကူးထားပါသည်။ အင်္ဂလိပ် သရုပ်ဆောင် Benedict Cumberbatch သည် အလန်တူရင်းအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ၎င်းရုပ်ရှင်အား လိင်တူချစ်သူ၏ အခွင့်အရေးများနှင့် အလန်တူရင်း၏ အောင်မြင်မှုကို လူအများအသိအမှတ်ပြုနိုင်စေရန် ပြုလုပ်သည်ဟု ချီးကျူးကြပြီး အကယ်ဒမီ ဆုများရရှိခဲ့သည်။

ဒီ ၃ မိနစ်စာ Youtube ဗီဒီယိုလေးက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်၁၀၀အတွင်း အနောက်တိုင်းက ယောက်ျားတွေရဲ့ ဝတ်စားဆင်ယုံပုံကို အကျဉ်းချုံးလေး ဖော်ပြသွားပါတယ်။ ကဲ ဘယ်ခေတ်က ၀တ်စားဆင်ယင်ပုံကို သင်ကြိုက်နှစ်သက်ပါသလဲ။

အမေရိကန် ကာတွန်းပန်းချီဆရာ Ryan Grant Long သည် သူ၏ ပြက္ခဒိန် အစီအစဉ်အတွက် သမိုင်းတလျှောက် လူစွမ်းကောင်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ အချစ်ဇာတ်လမ်းတွေ ရုပ်ပုံရေးဆွဲခဲ့ပြီး ပြခန်းဖွင့်လစ်ခဲ့ပါသည်။ သူဆွဲခဲ့သည့် စုံတွဲများသည် သာမာန်စုံတွဲပုံများမဟုတ်ပါ။ ၎င်းတို့သည် သမိုင်းတလျှောက်၊ ခေတ်အဆက်ဆက်၊ ကမ္ဘာအနှံ့မှ လိင်တူချစ်သူ လူစွမ်းကောင်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ လက်တွဲဖော်များဖြစ်သည်။ သူတို့တွေသည် သမိုင်းမှာ အမှန်အကယ်ရှိခဲ့သော သူရဲကောင်းတွေသာ ဖြစ်ပါသည်။
 

ပန်းချီဆရာ Ryan Grant Long က ဤသို့ရေးပါသည်။

ကျွန်တော့်ရဲ့ projectက သမိုင်းမှာရှိခဲ့တဲ့ တချို့လူတွေရဲ့ လိင်စွဲမက်မှုက ဂေးဟုတ်မဟုတ်ဆိုတာကို သက်သေပြဖို့ ရည်ရွယ်တာထက် လက်ဝယ်ရှိတဲ့အထောက်အထားတွေက ပြတာကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သူတို့တွေအကြားမှာ ဖြစ်နိုင်တဲ့ လိင်တူချင်း ချစ်ခင်မှုတွေကို ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနှင့် ပြုလုပ်ထားတာပါ။ တချို့ ပညာရှင်တွေက သမိုင်းက ယောကျ်ားနှစ်ဦးကြားမှာရှိတဲ့ နီးကပ်မှုဟာ ချစ်ခြင်းမဟုတ်ပဲ သာမာန် ၅၂၅ မေတ္တာနှင့် ခင်မင်မှုပါလို့ ငြင်းပယ်ချင်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်စဉ်းစားကြည့်ပါ။ သမိုင်းမှာ ယောကျ်ား နှင့် မိန်းမ ချစ်တဲ့ အချစ်ကို မက်မက်မောမော ဖော်ပြခဲ့တယ်ဆိုရင် ယောကျ်ားချင်းချစ်တဲ့အချစ်ကို ဖော်ကျူးဖို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်

ကျွန်တော်အားလုံးကို ဖိတ်ခေါ်ချင်ပါတယ်။ လူသားတွေရဲ့ တစ်ဦးအပေါ် တစ်ဦးထားတဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာရဲ့ နက်နဲမှုနှင့် ကျယ်ပြန့်မှုကို ခံစား အသိမှတ်ပြုစေဖို့ပါ။ လိင်တူချစ်ခြင်းဟာ လူ့သမိုင်းတစ်လျှောက်မှ တည်ရှိခဲ့သလို လူ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အကြီးမားဆုံး ပံ့ပိုးမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သူတွေအထဲမှာ ယောကျ်ားချင်းချစ်သူတွေ ပါ၀င်ခဲ့ပါတယ်။

၁) နီအန်းခခနွမ် (Niankhkhnum) နှင့် ခနွမ်ဟိုတပ် (Khnumhotep)

နီအန်းခခနွမ် နှင့် ခနွမ်ဟိုတပ်သည် ရှေးအီဂျစ်၏ ဘုရင်မင်းမြတ် တော်ဝင်နန်းတော်တွင် လက်သည်းထိုးသူတွေအား စီမံသူများဟူသော ဘွဲ့ကိုခံယူထားသည်။ ၎င်းတို့ကို အတူမြှပ်နှံထားသော အုတ်ဂူထဲတွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦး မျက်နှာချင်းဆိုင်ကာ နှာခေါင်းချင်းထိနေသော ပန်းချီအား ရေးဆွဲထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ နီအန်းခခနွမ် ဆိုသည်မှာ အီဂျစ်လို အသက်ထက်ဆုံး ပေါင်းဆုံသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ခနွမ်ဟိုတပ်မှာတော့ တမလွန်၏ အေးချမ်းရာဘဝတွင် ပေါင်းဆုံသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သူတို့နှစ်ဦး၏ နာမည်ကိုပေါင်းလိုက်သောအခါ ကမ္ပည်းစာတွင် “သက်ရှိစဉ်ကလည်း ပေါင်းဆုံသည်၊ သေသည့်နောက်တွင်လည်း ပေါင်းဆုံသည်”ဟု ရေးသားထားပါတယ်။ ဘီစီ ၂၄၀၀ ၀န်းကျင်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည့် သူတို့အား ကမ္ဘာ့ သက်တမ်းအကြာဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ယောက်ျားချင်းချစ်သူ စုံတွဲအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။ 

၂) ဒေးဗစ် (David) နှင့် ဂျော်နသန် (Jonathan)

ဒေးဗစ် နှင့် ဂျော်နသန် သည် သမ္မာကျမ်းဟောင်းလာ ပုံပြင်ထဲမှ သူရဲကောင်းနှစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူတို့ အမှန်တကယ်ရှိခဲ့ မရှိခဲ့ကိုတော့ မပြောနိုင်ပါ။ သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် သမ္မာကျမ်းဆရာများက သူတို့ကို သာမာန်သူရဲကောင်း အဖော်များဟုသာ သတ်မှတ်ပါသည်။ 

လူရိုင်း ဘီလူးကြီး ဂိုလိုင်းယာ(သ်) (Goliath) ကို သတ်ပြီးနောက် ငယ်ရွယ်သော သူရဲကောင်း ဒေးဗစ် ကို အစ္စရေး၏ ပထမဦးဆုံး ဘုရင် စော (Saul) ရှေ့မှောက်သို့ ခေါ်ဆောင်လာသောအခါ ဘုရင်၏ အကြီးဆုံးသားတော် ဂျော်နသန် သည် ချောမောလှပတဲ့ သူရဲကောင်းငယ်ကို မြင်မြင်ချင်း မေတ္တာသက်ဝင်သွားပြီး သူ၏ ၀တ်ရုံနှင့် ချပ်ဝတ်တန်ဆာကို ချွတ်ကာ ဒေးဗစ်အား ၀တ်ပေးသည်။ နောက်ဆုံး ဂျော်နသန်သည် ဂျီလ်ဘိုအာ (Gilboa) တောင်ပေါ်တွင် လူရိုင်းများ သတ်ခြင့်ခံလိုက်သာအခါ ဒေးဗစ်သည် ငိုကျွေးကာ “ကျွှန်ုပ်၏ ချစ်လှစွာသော သခင်၊ ကျွှန်ုပ်အပေါ်ထားသော အသင်၏ အချစ်မေတ္တာသည် အံသြဖွယ်ကောင်းလှသည်။ မိန်းမများအပေါ်ထားသော အချစ်ထက် ကျော်လွန်သည်” ဟုပြောသည်။  ဒေးဗစ် နှင့် ဂျော်နသန်တို့၏ ဤပုံပြင်ကို သမ္မာကျမ်းဟောင်း၏ Samuel စာအုပ် ၁ နှင့် ၂ တွင် ပြောပြထားပါသည်။ 

၃) ဟန်မင်းဆက်မှ ဧကရာဇ် အိုင်း (Emperor Ai) နှင့် ဒုန်ရှင်း (Dong Xian)

တရုတ် ဟန်မင်းဆက်မှ ဧကရာဇ် အိုင်းသည် ဒုန်ရှင်းဟုအမည်ရသော နန်းရေးဝန်ကြီးငယ် ယောကျ်ားတစ်ဦးနှင့် မေတ္တာသက်ဝင်ခဲ့ပြီး သူ့ကို နိုင်ငံရေး သြဇအပြည့်အဝနှင့် ခမ်းနားသော နန်းတော်ကြီးကို နှင်းအပ်ထားပါသည်။ ဒဏ္ဍာရီအဆိုအရ တစ်နေ့တွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦး အတူအိပ်စက်နေစဉ် ဧကရာဇ်ဘုရင်ကြီးသည် အရေးကြီး အလုပ်အတွက် ထရန် လိုအပ်လာသည်။ မိမိ၏ဝတ်ရုံအပေါ်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ အိပ်စက်နေသော ချစ်သူကို မနှိုးလိုသောကြောင့် ၀တ်ရုံ၏ လက်စကိုဖြတ်၍ ထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် လိင်တူချစ်ခြင်းကို ၀တ်ရုံလက်ပြတ်မေတ္တာဟု ခိုင်းနှိုင်းခေါ်ဆိုကြသည်။

၄) ဧကရာဇ် ဟေဒရီယန် (Hadrian) နှင့် အန်တီနက်(စ်) (Antinous)

ဟေဒရီယန်သည် ရောမ အင်ပါယာကြီးတစ်ခုလုံးတွင် အန်တီနက်(စ်)သည် အချောမော အလှပဆုံး လူငယ်ဟု သက်မြင်ပြီး အတူပေါင်းသင်းခဲ့သည်။ ၀မ်းနည်းစရာပင် အန်တီနက်(စ်)သည် ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နှင့် နိုင်းမြစ်ထဲတွင် ထူးဆန်းစွာ ရေနစ် သေဆုံးခဲ့သည်။ ယူကြုံးမရ ဖြစ်သောဘုရင်ကြီးသည် လူငယ်လေးအား နတ်အဖြစ်ကိုးကွယ်စေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ နာမည်ဖြင့် ခေါ်တွင်စေ၍ မြို့ကြီးများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ထုများကို သူ၏ မျက်နှာပုံစံဖြင့် ထုလုပ်စေခဲ့သည်။ ဟေဒရီယန်နေထိုင်ရာ ဂရိပုံစံနန်းတော်ကြီးအနီးတွင် အန်တီနက်(စ်)ကို မြှုပ်နှံထားသည်ဟု ယုံကြည်ရသော အုတ်ဂူရှိသည်။ 
 

၅) သူတော်စင် ဆာဂျီယက်(စ်) (Sergius) နှင့် သူတော်စင် ဘားခက်(စ်) (Bacchus)

ဆာဂျီယက်(စ်) နှင့် ဘားခက်(စ်)တို့သည် အာဇာနည်များအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခံရသော ရောမ စစ်သားနှစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ရောမနတ် ဂျူပီတာကို ကိုးကွယ်ဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့သော ခရစ်ယာန် နှစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘားခက်(စ်)သည် အရင် ရိုက်သတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဒဏ္ဍာရီအဆိုအရ နောက်တစ်နေ့တွင် အဖမ်းခံထားရသော ဆာဂျီယက်(စ်)ရှေ့သို့ပေါ်လာပြီး “ရုပ်ခန္ဓာအရ ကျွန်ုပ်ကို သင့်ဆီမှ ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းခံရသော်လည်း ကျွန်ုပ်သည် သင်နှင့်အတူ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပေါင်းစည်းမှု၏ အနှောင်အဖွဲ့တွင် ဆက်လက် အတူရှိနေပါမည်”ဟု ကတိပေးလေသည်။ ဆာဂျီယက်(စ်)သည်လည်း ရက်များမကြာမှီတွင် နှိပ်စက်၍ အသတ်ခံခဲ့ရလေသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးကို အောက်မေ့ဂုဏ်ပြုသော အနေနှင့် အဒယ်ဖိုပိုအီးစစ် (adelphopoiesis) ဟုခေါ်သော ရိုးရာကျင်းပမှုတစ်ခုတွင် ပေါင်းစည်းခြင်းများပြုလုပ်ကြသည်။ ဂရိစာလုံးတွင် ညီနှောင်များ ပေါင်းစည်းသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော အဒယ်ဖိုပိုအီးစစ် ဓလေ့ကို အချို့သမိုင်းပညာရှင်များသည် ခရစ်ယာန် ဘာသာတွင် လိင်တူယောက်ျားများကို ပေါင်းစည်းပေးသော ဓလေ့ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

၆) အမည်မသိ မာယာ (Maya) စုံတွဲ 

အမေရိကတိုက်တွင် လိင်တူ စုံတွဲများနှင့် ပက်သက်သော အထောက်အထားများရှိသည်။ မူလ အမေရိကန် တိုင်းရင်းသားအုပ်စု အမြောက်အများသည် လိင်စွဲမက်မှုပုံစံကွဲပြားမှုကို လက်ခံထားရုံတင်မက ကြည်ညိုသည်အထိ ပြုလုပ်မှုများရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကတိုက်တွင် နေထိုင်သောသူများ၏ လိင်တူချစ်ခြင်း အလေ့အကျင့်နှင့် ပက်သက်သောအရာများကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်မသိရပါ။ အမေရိကတိုက်သို့ ဥရောပတိုက်သားများရောက်ရှိလာသောအခါ ၎င်းတို့တန်ဖိုးထားသော အရာများကို ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများအပေါ် အတင်းအကျပ် သွတ်သွင်းကာ ထိုတိုင်းရင်းသားများ၏ လိင်တူချစ်ခြင်းနှင့် ပက်သက်သော မှတ်တမ်းများကို မိစ္စာ ဒိဋ္ဌိများ၏ ဒုစရိုက်ဟု စွတ်စွဲကာ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒေသခံများ၏ မေတ္တာ နှင့် ဘဝများ ကြောင်း ဗဟုသုတများ ပျောက်ဆုံးခဲ့ရသည်။

၇) အဘူ နူဝ(စ်) (Abu-Nuwas)

အာရပ် ကဗျာဆရာထဲမှာ အတော်ဆုံး ကဗျာစာဆိုဟု ဆိုနိုင်သော အဘူ နူဝ(စ်)သည် ပြဿနာရှာရာတွင် နာမည်ကျော်သူလည်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ ကဗျာစာပေတွေအထဲမှာ သရော်စာတွေလည်းပါသလို တခါတစ်ရံ အစ္စလမ်ဘာသာက တားမြစ်ထားတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ရေးသားထားတဲ့အတွက် သူ၏ ပရိသတ်များ တုန်လှုပ်ရသည်။ ထိုအတွက် သူသည် ခဏခဏလည်း အဖမ်းခံရသည်။ သူ၏ လိင်တူချင်း စွဲလမ်းတဲ့ အကြောင်းရေးတဲ့ ကဗျာများက ချိုမိန် ချစ်ကြည်နူးဖွယ်ရာမျိုးပါ၀င်သလို ပေါ်တင် တဏှာစိတ်ပြင်းပြင်းနှင့် ဤကဲ့သို့ ရေးသားထားတာမျိုးလည်းရှိသေးသည် - “ရေချိုးအိမ်အတွင်း၊ ဘောင်းဘီက ဖုံးအုပ်ထားသော လျိှု့ဝှက်မှုများ လှစ်ဟလေသည်။ သင်မျက်လုံးများကို ချုပ်တည်းခြင်းမရှိပဲ အာရုံစံစားလေလော့။” တစ်ထောင့်တစ်ည ပုံပြင်များတွင် အဘူ နူဝ(စ်)ကို မော်ကွန်းတင်ထားသည်။ 

၈) မာမွတ် ဂါဇနီ (Mahmud of Ghazni) နှင့် မာလိခ် အာယက်(ဇ) (Malik Ayaz)

မာမွတ် ဂါဇနီသည် ဂါဇနာဗစ် အင်ပါယာကို ထူထောင်ကာ ဆူလတန်ဘူရင်အဖြစ် မင်းမူခဲ့သည်။ သူသည် မာလိခ် အာယက်(ဇ)ခေါ် တူရကီ ကျေးကျွန်တစ်ဦး နှင့် မေတ္တာသက်ဝင်ခဲ့ပြီး သူတို့၏ အချစ်သံယောဇဉ်သည် အစ္စလမ် ဒဏ္ဍာရီ နှင့် ဆူဖီ ရသစာပေတွင် စံနမူထားလောက်သော အချစ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်လာသည်။ ပုံပြင်ထဲတွင် မာလိခ်သည် မာမွတ်ဘူရင်ကြီးကို နိုင်ငံတော်ကြီးအတွင်းတွင် မည်သူက အင်အားအကြီးမားဆုံးလဲဟုမေးလေရာ ဆူလတန်ဘုရင်ကြီးက သူဟာ အင်အားအကြီးမားဆုံး ဖြစ်ကြောင်းပြောသည်။ ထိုအခါ မာလိခ်သည် ဘုရင်ကြီးအား မှားကြောင်း နှင့် သူသာလျှင် အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်ကြောင်း ပြန်ပြောလေသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဘုရင်ကြီးက သူ၏ ကျေးကျွန်ဖြစ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပါရှား စာပေတွင် ကျေးကျွန်တစ်ဦး၏ ကျေးကျွန်ဆိုသော စကားသည် တင်စားလောက်သော အသုံးအနှုန်းဖြစ်လာသည်။ 

၉) လီယိုနာဒို ဒါဗင်ချီ (Leonardo Da Vinci)  နှင့် ဆလိုင်း (Salai)

ရီနေဆင့် (Renaissance) ရှေးဂရိ အနုပညာ နှင့် စာပေ ပြန်လည် ထွန်းကားလာသည့် ခေတ်တွင် အနုပညာရှင်၊ ပန်းချီကျော် နှင့် တီထွင်သူ ပါရမီရှင် လီယိုနာဒို ဒါဗင်ချီသည် သူ၏ လက်ထောက်ဖြစ်သူ Gian Giancomo Caprotti da Oreno (နာမည်ပြောင် ဆလိုင်း) နှင့် အချစ်ဇာတ်လမ်းရှိခဲ့တာ သေချာသည်။ လူဆိုးလေး (ဆလိုင်း)ဟု ပြောင်ခေါ်ဆိုခံရသောသူ၏ ဆိုးသွမ်းမှုတွေအား ဒါဗင်ချီသည် ခိုးသည်၊ လိမ်သည်၊ ခေါင်းမာသည်၊ အစားကြူးသည်ဟု မည်သို့ပင်ပြောသော်လည်း သူနှင့် အတူ အနှစ်၃၀ကျော် အတူခေါ်ထားခဲ့ပြီး ဒါဗင်ချီ၏ ပုံတွေနှင့် ပန်းချီကား အမြောက်အများတွင် ဆလိုင်းအား ထည့်သွင်းရေးဆွဲထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

၁၀) ဆူနေတိုမို (Tsunetomo) နှင့် မစ်ဆူရှီဂေ (Mitsushige)

ဂျပန် ဆာမူရိုင်းများသည် ရှုဒို (Shudo) ဟုခေါ်သော လိင်တူချစ်ခြင်းကို ခေတ်အဆက်ဆက် ကျင့်သုံး ကြသည်။ အသက်ကြီးပြီး အတွေ့အကြံုရှိသော ဆာမူရိုင်း သူရဲကောင်းများသည် အသက်ငယ် အတွေ့အကြုံနုသေးသော ဆာမူရိုင်းများကို (တခါတရံ ချစ်သူအဖြစ်) လက်ခံကာ ပညာသင်ကြားပေးသော ဓလေ့ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်ဆိုလျှင် ဆာမူရိုင်းတစ်ဦးသည် ဒေမျှို ဟုခေါ်သော သူ၏ သခင်အား ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ပြုစုရမည်ဖြစ်ပြီး သေသည့်အခါတွင်လည်း အတူလိုက်သေရမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော် သခင်ဖြစ်သူ မစ်ဆူရှီဂေသည် ထိုဓလေ့အား မနှစ်မျှို့သည်ဖြစ်ရာ သူ၏ ချစ်လှစွာသော ဆာမူရိုင်း ဆူနေတိုမိုအား သူသေသောအခါ ထိုဓလေ့ကို မကျင့်သုံးဖို့ပြောလေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဓလေ့ကို ဖောက်ဖျက်ခဲ့သည့် အတွက် ဆာမူရိုင်း ကျင့်ဝတ်တွေ စတင်ရေးသားမှုကို စတင်စေခဲ့သည်။ ဆူနေတိုမိုသည် တောင်ပေါ်နေရာလေးတစ်ခုဆီသို့ အနားယူသွားခဲ့သည်။ သူ၏ ရှင်းလင်းချက်မှတ်စုများသည် ဟာဂါကူရေ ဟုခေါ်သော အရေးပါသည့် ဆာမူရိုင်း ယဉ်ကျေးမှု ဦးဆောင်လမ်းပြတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၁) ဝေါ့(တ်) ဝှိုက်မန်း (Walt Whitman) နှင့် ပီတာ ဒှိုင်း (Peter Doyle)

ဝေါ့(တ်) ဝှိုက်မန်းသည် အမေရိကန်၏ သမိုင်းတွင် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရဆုံး ကဗျာဆရာများတွင် တစ်ဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ သူတစ်သက်လုံး ရေးသားခဲ့သော Leaves of Grass ဟူသော ခေါင်းစဉ်နှင့် ကဗျာ စာစုများသည် အမေရိကန်၏ ဂန္ဒဝင်စာပေများဖြစ်သည်။ တချို့ကထို စာအုပ်ထဲမှ လိင်တူချင်းစွဲမက်မှုကြောင်းရေးထားတာကို ရိုင်းတယ်လို့ပြောပေမယ့် အခြားသူတွေအတွက်တော့ လူသားဆန်တယ် လို့ပြောပါတယ်။ သူသည် ကားမောင်းသူ ပီတာ ဒှိုင်းနှင့် လက်တွဲခဲ့ပါတယ်။

၁၂) ဘေးယာ့(ဒ်) ရူစတင် (Bayard Rustin) နှင့် ဝေါလ်တာ နေဂယ် (Walter Naegle)

ဘေးယာ့(ဒ်) ရူစတင်သည် အမေရိကန် လူမဲပြည်သူများရပိုင်ခွင့် လှုပ်ရှားမှုတွင် ရှေ့တန်းမှပါ၀င်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် မာတင်လူသာကင်း၏ လှုပ်ရှားမှုများကို စီစဉ်သူလည်းဖြစ်ပြီး အကြမ်းမဖက် လှုပ်ရှားမှု၏ ရှေ့ဆောင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မာတင်လူသာကင်း၏ ကမ္ဘာကျော် မိန့်ခွန်းစကား ဖြစ်သော "I Have a Dream" မိန့်ခွန်းပြောခဲ့သော ချီတက်ပွဲ၏ နောက်ကွယ်မှ သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရူစတင်သည် သူ၏ လိင်တူချစ်ခြင်းကို ပွင့်လင်းစွာ ပြောပြသူဖြစ်တဲ့အတွက် လူမုန်းခံခဲ့ရပြီး ယနေ့တိုင် အမေရိကန်နိုင်ငံရေး ပြောင်းလဲမှုတွင် သူ၏ အရေးပါပုံ နှင့် သက်ရောက်မှုကို လျစ်လျူရှုခံရလေ့ရှိသည်။ ရူစတင် သေသည့်အထိ လက်တွဲခဲ့သော ဝေါလ်တာ နေဂယ်သည် သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို ထိမ်းသိမ်းသူဖြစ်သည်။

 

၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလတွင် အိုင်ရာလန်နိုင်ငံသည် လူထုထောက်ခံမဲပေးမှုဖြင့် လိင်တူချစ်သူချင်း လက်ထပ်ရန်အတွက်ကို တရားဝင် ဥပဒေပြုခဲ့သော ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး နိုင်ငံဖြစ်လာသည်။ ၂၁ ရာစုနှစ်အတွင်းတွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ အများစုသည် လိင်တူချစ်သူများအပေါ်ထားသော အမြင်များ ပွင့်လင်းလာပြီး လက်ခံမှုများ ပြုလုပ်လာကြသည်။ အထူးသဖြင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် လိင်တူချင်း လက်ထပ်နိုင်သော (သို့) ပေါင်းစည်းနိုင်သော ဥပဒေများကို ပြဌာန်းလာကြသည်။ နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီအလိုက် သဘောထား အဆင့်အမျိုးမျိုး ရှိကြသော်လည်း လိင်တူချစ်သူများကို လက်ခံနိုင်မှုသည် တိုးတက်ပွင့်လင်းသော နိုင်ငံများတွင် ယေဘုယအားဖြင့် တစ်စနှင့်တစ်စ တိုးတက်လာနေသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် တရားရုံးသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ပြည်နယ်တိုင်းတွင် လိင်တူချင်း လက်ထပ်ခြင်းသည် တရားဝင်ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ပေးရာ ဇွန်လ ၂၆ ရက်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသမိုင်းတွင် သာမက လိင်တူချစ်သူသမိုင်းမှာပါ ရေးပါသော နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်လာပါသည်။

အိုင်ယာလန်နိုင်ငံတွင် လိင်တူချစ်သူများ လက်ထပ်ခြင်းကို ထောက်ခံသော မဲပေးပွဲအပြီး

လိင်တူချင်း စွဲမက်မှု၊ လိင်စိတ်ဖြစ်ပေါ်မှု နှင့် ပေါင်းသင်းမှုများသည် သမိုင်းတလျောက်၊ ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် လူအဖွဲ့အစည်း၏ ယဉ်ကျေးမှု အမျိုးမျိုးတွင် တည်ရှိနေသော လူ့သဘာဝတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံသဘောအရ ဤအပြုအမူများသည် လူများရွေးချယ်သော ဘဝနေထိုင်ပုံ (သို့) စိတ်အလိုလိုက်ရွေးချယ်မှု တစ်ခု လုံးဝ မဟုတ်ပဲ သဘာဝသာဖြစ်ပြီး မွေးရာပါ ဗီဇ၏ အကျိုးကြောင့် ပြောင်းလဲ၍ မရသော အရာဖြစ်ဟု သုတေသီများက ထောက်ပြထားသည်။ ရောဂါတစ်ခု မဟုတ်သလို ကူသရန်လည်း မလိုဟု လက်ခံထားသည်။ လူသားများအကြားတွင် တွေ့ရှိရသည်သာမက တိရစ္ဆာန် လောကတွင်လည်း လိင်တူချင်း အတူပေါင်းသင်းမှုများကို တွေ့မြင်ရသည်။ လိင်တူချင်းစွဲမက်ရာတွင် ယောက်ျားချင်းချစ်ကြိုက်ခြင်း၊ မိန်းမချင်းချစ်ကြိုက်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်သလို လူတစ်ဦးထဲမှ ယောက်ျားကော မိန်းမကောနှစ်မျိုးစလုံးကို စွဲမက်နိုင်သည်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

တစ်ခုမှတ်သားရန်မှာ အင်္ဂလိပ်စာလုံး Sex သည် မွေးရာပါ လိင်အင်္ဂါကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝလက္ခဏာအရ ဖို (သို့) မ ဖြစ်ခြင်း ကို ဖော်ညွန်းသည်။ ဖို၊မ ဖြစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ သို့ရာတွင် အင်္ဂလိပ်စာလုံး Gender ကမူ မွေးရာပါလိင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝလက္ခဏာ နှင့် ဘာမှမဆိုင်ပဲ လူတစ်ဦး၏ စိတ်မှ ၎င်းကိုယ်ကို ယောက်ျားဟု သတ်မှတ်မှု (သို့) မိန်းမဟု သတ်မှတ်မှုကို ဆိုလိုသည်။ ကျား၊မ ဖြစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ နောက်တစ်မျိုးဆိုရသော် Gender/ကျားမဖြစ်ခြင်း ဆိုသော စာလုံးသည် လူတစ်ဦး၏ ပင်ကိုယ်စိတ်မှ မိမိကိုယ်ကို ယောက်ျားကဲ့သို့ သတ်မှတ်ခြင်း/ပြုမူခြင်း (သို့) မိန်းမကဲ့သို့ သတ်မှတ်ခြင်း/ပြုမူခြင်းတို့ကို ခွဲခြားရန်သုံးသည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ မွေးရာပါ လိင်နှင့် ကိုက်ညီနိုင်သလို ကွဲပြားနိုင်သည်။ ဥပမာ ဖိုအင်္ဂါ လက္ခဏာနှင့် လူတစ်ဦးသည် ၎င်း၏ဇီဝလက္ခဏာနှင့် ဆက်အပ်သော ယောက်ျားစိတ်နှင့် ပြုမူပြီး မိမိကိုယ်ကို ယောက်ျားဟု သတ်မှတ်နိုင်သလို ၎င်း၏ဇီဝလက္ခဏာနှင့် ကွဲပြားသော မိန်းမစိတ်နှင့်လည်း ပြုမူပြီး မိမိကိုယ်ကို မိန်းမဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ မအင်္ဂါနှင့် သူတစ်ဦး အတွက်လည်း အလားတူပင် မိမိကိုယ်ကို ဆက်အပ်စွာ သတ်မှတ်နိုင်သလို ကွဲပြားစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လူတစ်ဦး၏ Sex/လိင်သည် ဖို ဖြစ်ပြီး Gender သည် ကျား ဖြစ်နိုင်သလို၊ Sex/လိင်သည် ဖို ဖြစ်ပြီး Genderသည် မ လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဖိုမ ဖြစ်ခြင်း နှင့် ကျားမ ဖြစ်ခြင်းတို့ ဆက်အပ်သူတို့မှာ လူများစုသာဖြစ်ပြီး ၎င်းကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်းကသာ သာမာန်ဖြစ်သည်ဟု ဆို၍ မရပါ။ ထိုသို့ ကွဲပြားမှုသည် ထူးခြားသောဖြစ်စဉ် တစ်ခု မဟုတ်သလို အခြားသူများထက် နှိမ့်ကျသော အရာလည်း မဟုတ်ပါ။ လူသားများ၏ သဘာဝရှိ မတူညီမှုတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ယဉ်ကျေးမှု တည်ဆောက်ပုံ နှင့် ဘာသာရေး အယူမှားများ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် လူနည်းစုအပေါ် လူအများက အမြင်စောင်းနေပြီး နှိမ့်ချမှု ပြုလုပ်နေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ အမှန်တွင် လူတိုင်းသည် တန်းတူဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ကွဲပြားသော သူတို့ကို အင်္ဂလိပ်အခေါ် Transgender သို့မဟုတ် ကျားမပြောင်းသူ၊ ရိုးရာ မြန်မာအခေါ်ကတော့ ယောက်ျားလျှာ၊ မိန်းမလျှာ ဟုခေါ်သည်။

ယခုခေတ် နိုင်ငံတကာတွင် သုံးသော လိင်တူချစ်သူများ နှင့် လိင်စိတ်ကွဲပြားမှု အခြေပြုသော လူနည်းစုများကို ရည်ညွန်းသော အခေါ်အဝေါ်များမှာ Lesbian မိန်းမချင်းချစ်သူ၊ Gay ယောက်ျားချင်းချစ်သူ၊ Bisexual ကျားမနှစ်မျိုးလုံးချစ်သူ၊ Transgender ကျားမပြောင်းသူ၊ Queer မိမိကိုယ်ကိုယ် ကျား (သို့) မ ဟု ယတိပြတ် မသတ်မှတ်သူ၊ Asexual မည်သည့် လိင်ကိုမှ စိတ်ဝင်စားမှု မရှိသူ၊ Intersex ပင်ကိုယ် ဖိုမ လက္ခဏာ ထင်ထင်ရှားရှား မကွဲပြားသူ စသဖြင့်ခေါ်ကြ ပြီး အတိုကောက် LGBTQAI+ ဟု အားလုံးကို ပါဝင်အောင် ရည်ညွန်းသတ်မှတ်သည်။ လိင်တူချစ်သူများကိုတော့ LGBT ဟုသာ ခြုံ၍ ခေါ်ပါသည်။

ခေတ်အဆက်ဆက် ဒေသအသီးသီး လိင်တူစွဲမက်ခြင်းသည် လူသားများတွင် ရှိခဲ့သည်မှာ အထင်အရှားပင် ဖြစ်သည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်း ယဉ်ကျေးမှု အမျိုးမျိုးမှ ၎င်းတို့အား အမြင်အမျိုးမျိုးဖြင့် လေးစားခြင်း၊ ရှုတ်ချခြင်း၊ ဖိနှိပ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ လူ့သမိုင်းတစ်ခုလုံးနှင့် အတူယှဉ်တွဲလျှက် လိင်တူချစ်သူတို့၏ သမိုင်းသည်လည်း ရှည်ကြာခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါသည်။

ရှေးအကျဆုံး မှတ်တမ်းများတွင် ဘီစီ ၂၄၀၀ ဝန်းကျင်မှ အီဂျစ်ရှိ စုံတွဲဟု ယူဆရသော ယောက်ျားနှစ်ဦး၏ အုတ်ဂူတစ်ခုတွင် ၎င်းတို့ လက်ချင်းကိုင်ကာ နှာခေါင်းချင်းထိနေသော နံရံပန်းချီကို တွေ့ရှိရသည်။ ၎င်းတို့ကို မြုပ်နှံထားသော အုတ်ဂူတွင် ကမ္ပည်းစာမှာ “သက်ရှိစဉ်ကလည်း ပေါင်းဆုံသည်၊ သေသည့်အခါတွင်လည်း ပေါင်းဆုံသည်”ဟု ကမ္ပည်းစာရေးထိုးထားသည်။

အီဂျစ် ဂူသင်္ချိုင်းမှ လိင်တူစုံတွဲ

ရှေးခေတ် ဂရိ ယဉ်ကျေးမှုတွင် လိင်တူ လိင်ကွဲချစ်ခြင်းဟု သီးခြားသတ်မှတ်ထားမှုမျိုး မရှိပါ။ ၎င်းတို့တွင် ယောက်ျားနှစ်ဦး ချစ်ကြိုက်ခြင်းကို အထူးအဆန်းအဖြစ် မမြင်ပါ။ သို့သော် အများသောအားဖြင့် အသက်ပိုကြီးသော ယောက်ျားနှင့် ငယ်ရွယ်သော လူငယ်ယောက်ျားအကြား ချစ်ကြိုက်လေ့ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ဓလေ့တစ်ခုမှာ အသက်ကြီးပြီး အတွေ့အကြုံရှိသော သူရဲကောင်း၊ ပညာရှင် ယောက်ျားများသည် ငယ်ရွယ်သော လူငယ်များကို ချစ်သူ အဖြစ်လက်ခံပြီး ပညာသင်ပေးလေ့ရှိသည်။ ထိုအလေ့အထကို နာမည်ကျော် စာဆိုများဖြစ်သော (Plato) ပလေတို၊ (Aristotle) အရစ်တိုတယ်တို့မှအစ ကျင့်သုံးကြသည်။

ရှေးခေတ်ဂရိ အနုပညာ

ရှေးခေတ် ဂရိ လိင်တူချစ်သူများကို ရေးဆွဲထားသော နံရံ ပန်းချီ

ဂရိယဉ်ကျေးမှုတွင် လူငယ်ယောက်ျားလေးများ၏ ချောမောလှပပုံ နှင့် ၎င်းတို့နှင့် အချစ်ဇာတ်လမ်းများကို စာပေနှင့် ဒန္တာရီ အမြောက်အများတွင် ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဥပမာ ဂရိ ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုတွင် Apollo အပိုလို နတ်ဘုရားသည် ၎င်း၏ ချစ်သူ Hyacinth ဒါဏ်ရာရပြီး သေဆုံးသွားသောအခါ ၎င်း၏ သွေးမှ ပေါက်ပွားလာသော ဗေဒါပင်များကို Hyacinth ဟု ခေါ်တွင်စေခဲ့သည်။ ထိုဒန္တာရီကိုအခြေပြုပြီး ဗေဒါပန်း၏ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Hyacinth ဟုခေါ်တွင်သည်။ ဂရိလူမျိုး မက္ကဒွန် (Macedon) စစ်ဘုရင် အလက်ဇန်းဒါး (Alexander the Great) သည် သူ၏ စစ်သူကြီး ဟီဖေစတီယွန် (Hephaestion)နှင့် ချစ်သူများ ဖြစ်ခဲ့သည်။

ရှေးဂရိ ဒန္တာရီတွင် ဇုနတ်မင်းကြီးသည် Gynemede ခေါ်သော ချောမောလှသော လူငယ်တစ်ယောက်ကို စွဲမက်သဖြင့် ကောင်းကင်သို့ ဖမ်းစီးခေါ်ဆောင်သွားပုံ

ရှေးဂရိစစ်တပ်အတွင်းတွင်လည်း ယောက်ျားချင်းချစ်ခြင်းသည် တိုက်ခိုက်မှု နှင့် သတ္တိကို စိတ်ဓာတ် မြင့်မားစေသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ပလေတို၏ အဆိုတစ်ခုတွင် သူရဲကောင်းတစ်ဦးဟာ ၎င်း၏ ချစ်သူရဲဖော်သည် တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးမည်ကို မြင်၍ ကာကွယ်လိုစိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရဲရင့်မှုဖြင့် တိုက်ခိုက်သော စစ်သားများသည် ပြိုင်ဘက်ကင်းသော စစ်တပ်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းကို ဒဏ္ဍာရီ သူရဲကောင်းပုံပြင်များတွင် တွေ့ရနိုင်သလို အကျော်ကြားဆုံး သာဓကသည် ရှေးဂရိနိုင်ငံ သီဘီး (Thebes) မြို့မှ ယောက်ျားချင်းစုံတွဲ ၁၅၀ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်တစ်တပ်ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် စပါတာ စစ်တပ်ကို ခြေမှုန်းခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၃၀ လောက် အရှုံးမရှိခဲ့ပါ။ နောက်ဆုံး အလက်ဇန်းဒါးဘုရင်၏ ဖခင် ဖိလစ်၏ စစ်တပ်သည် သူတို့ကို အနိုင်ရရှိသွားသော်လည်း သူတို့ရှုံးနိမ့်သွားပြီးနောက် သူတို့၏ရဲရင့်မှုကို ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ သူတို့ကို Sacred Band of Thebes သီဘီးရဲ့ အထိတ်အမြတ် အဖွဲ့ဟု ခေါ်ဝေါ်သည်။

ဂရိ ဒန္တာရီသူရဲကောင်း အာခီလိ(စ်) Archilles သည် သူ၏ ချစ်သူအား ဒါဏ်ရာကို စည်းပေးနေပုံ

ရောမတို့သည်လည်း ဂရိတို့၏ အလေ့အထများကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ရောမ ဧကရာဇ် အတော်အများသည် ယောက်ျားချစ်သူများရှိခဲ့ပြီး ယောက်ျားချင်းလက်ထပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် အကျော်အကြားဆုံးကို သာဓက တစ်ခုပေးရမည်ဆိုလျှင် ဧကရာဇ် ဟေဒရီယန် (Hadrian) သည် သူရဲ့ ချစ်သူလူငယ် အန်တီနက်(စ်) (Antinous) နိုင်းမြစ်ထဲတွင် ရေနစ်သေဆုံးသွားသောအခါ သူ့ကို နတ်ဘုရား တစ်ပါးအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး သူ၏ ရုပ်ထုများ မြို့အနှံ့ ဆောက်လုပ်စေခဲ့သည်။

အေဒီ ၁ ရာစု ဝန်းကျင်မှ ရောမ ငွေဖလားပေါ်တွင် ရေးဆွဲထားသော လိင်တူဆက်ဆံနေပုံ

အလားတူစွာပင် အရှေ့တိုင်းတွင်လည်း လိင်တူချစ်သူများကို လက်ခံထားသည်။ တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ဟန်မင်းဆက် မှစ၍ ၁၈ရာစုတိုင်သည်အထိ လိင်တူချစ်ခြင်းသည် ဘဝ၏ ပုံမှန် ရှုထောင့်တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်ဟု လက်ခံထားသည်။ ၎င်းတို့ကို နန်းတွင်းမှတ်တမ်းများတွင် ရေးသားထားသည်ကိုလည်း အမြောက်အများ တွေ့ရသည်။ နယ်စားများ နှင့် အချို့ ဧကရာဇ်များသည် တရားဝင် မိန်းမရှိသလို ကိုယ်လုပ်တော် ယောက်ျားများနှင့် ချစ်သူများ ထားခဲ့ကြသည်ကိုလည်း မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ ဟန်မင်းဆက်များအနက် ဧကရာဇ်အိုင်းသည် သူ၏ ချစ်သူကို နန်းမြှောက်ဖို့ ကျိုးစားခဲ့ဖူးသည်။ သူသည် လက်ပေါ်တွင် အိပ်နေသော ချစ်သူကို မနှိုးမိစေရန် အင်္ကျီလက်ကို ဖြတ်ကာ ညီလာခံတက်ခဲ့သော အဖြစ်ကို အစွဲပြုပြီး တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ယောက်ျားချင်းချစ်ခြင်းကို အင်္ကျီလက်ပြတ်အချစ်လို့လည်း ခေါ်သမှတ် ပြုကြသည်။ သို့သော် လိင်တူချစ်ခြင်းကို မင်းစိုးရာဇာ အသိုင်းအဝိုင်းတွင်သာမက အလွှာပေါင်းစုံတွင် ကျင့်သုံးကြသည်။

ရှေးခေတ် တရုတ် ပန်းချီကားတစ်ခုမှ လိင်တူဆက်ဆံနေပုံ

ခေတ်ပြိုင် ဂျပန်တွင်လည်း ဆာမူရိုင်း အသိုင်းအဝိုင်းတွင် လိင်တူချစ်ခြင်းသည် ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဂရိလူမျိုးများ ကဲ့သို့ပင် အတွေ့ကြုံရင့်ကျက်သော သူရဲကောင်းများနှင့် သူတို့၏နောက်လိုက် လူငယ်များအကြား ဆက်ဆံမှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။ ရှေးခေတ်ကိုရီးယား ဆီလာမင်းဆက်ကာလတွင် ဟွာရန်း သူရဲကောင်း လူတန်းစားများတွင် လိင်တူချစ်ခြင်းကို ကြင့်သုံးကြသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ဘာဘီလုံ Babylon ခေတ်တွင် ယောက်ျားချင်း နှောင်ဖွဲ့မှုအကြောင်းကို အထောက်အထားပြသော အကျော်ကြားဆုံး သာဓကတစ်ခုမှာ “Epic of Gilgamesh” ခေါ် ဂီးဂမက်(ရှ)ဟု အမည်ရသော နတ်ဘုရင်တစ်ဦး၏ ဇာတ်လမ်းကို ရေးသားထားသော ကဗျာရှည်များပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဘုရင်နှင့် သူ၏ မိတ်ဆွေသူရဲကောင်း အန်ကီဒူတို့၏ အတူတကွ စွန့်စားမှုများ နှင့် မိစ္စာများကို ချေမှုန်းခဲ့ပုံကို ဖွဲ့ဆိုထားသော ကဗျာများသည် ၎င်းတို့၏ သူရဲကောင်းအနှောင်အဖွဲ့နှင့် သံယောဇဉ်များကို ဖော်ကျူးခြင်းအားဖြင့် ထိုခေတ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ ယောက်ျားချင်းအကြား ဆက်ဆံမှုကို ဖော်ညွန်းနေသည်။

ထို့ကြောင့် ရှေးခေတ်အခါက ထွန်းကားခဲ့သော နိုင်ငံကြီးများရှိ စာပေ ယဉ်ကျေးမှု မှတ်တမ်းများသည် လိင်တူချစ်ခြင်းသည် လူ့သမိုင်းတစ်လျှောက် နေ့စဉ်ဘဝတွင် အခြားချစ်ခြင်းများနှင့် အတူယှဉ်တွဲလျှက် တည်ရှိခဲ့သည်ကို အထောက်အထားများအဖြစ် ပြသနေသည်။

သို့သော် အေဒီ ၄ ရာစု နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ရောမအင်ပါယာသည် ကတ်သလစ် ခရစ်ယန် ဂိုဏ်းကို နိုင်ငံတော် တရားဝင်ဘာသာ အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီးနောက် ကျမ်းစာ၏ အဆုံးအမများအရ လိင်တူဆက်ဆံခြင်းသည် မကောင်းမှုဟု သတ်မှတ်ကာ ဥပဒေများ ပြုခြင်းဖြင့် လိင်တူချစ်သူများကို အပြစ်ဒါဏ်ပေးခြင်း နှင့် ဖိနှိပ်ခြင်းတို့ကို စတင် ပြုလုပ်လာသည်။ ၆ ရာစုတွင် ဧကရာဇ် ဂျပ်စတင်နီယန်း ပထမ (Justinian I) သည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ ပြဿနာများသည် လိင်တူချစ်သူများကြောင့်ဟု လွှဲချခဲ့သည်။ ရောမ အင်ပါယာ ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများသည် ခရစ်ယန်ဘာသာကို ဆက်လက်ပြီး ခံယူကြသည်။ ဘုရားကျောင်း ဂိုဏ်းချုပ်များ၏ လွမ်းမိုးမှုများဖြင့် နိုင်ငံ၏ ဥပဒေကို ဘာသာရေးနှင့် အညီပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် လိင်တူချစ်သူများကို ဆက်လက်၍ ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ပြစ်ဒါဏ်ပေးခြင်း၊ ထောင်ချခြင်း နှင့် သေဒဏ်ပေးခြင်းများ ပြုလုပ်သဖြင့် သူတို့သည် ပုန်းကွယ်နေရသော အမှောင်ခေတ်ကိုရောက်ခဲ့သည်။ သို့နှင့် နှစ်တစ်ထောင်ကျော် လိင်တူချင်း စွဲလမ်းမှုကို ဖော်ပြသော စာပေနှင့် အနှပညာများ ကွယ်ပြောက်ခဲ့ပြီး လိင်တူချစ်သူများအား ဖမ်းစီးအပြစ်ပေး သတ်ဖြတ်ခြင်းတို့ကို ဥရောပတိုက်ရှိနိုင်ငံများတွင် အမြောက်အများ ပြုလုပ်ခဲ့ ကြသည်။

အနောက်နိုင်ငံများမှ ဖိနှိပ်ခြင်းများပြုလုပ်နေစဉ်တွင် အရှေ့တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုများတွင် လိင်တူချစ်သူများကို ဆက်လက် လက်ခံထားသည်။ တရုတ်အင်ပါယာများတွင် လိင်တူချစ်သူများကို ဘဝ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ၁၈ရာစုနှစ်တိုင်အောင် ဆက်လက် လက်ခံထားသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ်နောက်ပိုင်းမှသာ အနောက်တိုင်းသားများ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်သောအခါ ၎င်းတို့၏ အယူအဆများ နှင့် အတွေးအခေါ်များ ယူဆောင်လာပြီး လွှမ်းမိုး များပြုလုပ်လာသောကြောင့် လိင်တူချစ်သူအများအပေါ် အမြင်ပြောင်းသွားကြသည်။

အလယ်ခေတ်အတွင်း ဥရောပနိုင်ငံများသည် အမှောင်ခေတ်ကို ရောက်ရှိနေစဉ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ အစ္စလမ်မစ်အင်ပါယာတွင် သိပ္ပံပညာ၊ အနုပညာ နှင့် စီပွားရေးထွန်းကားနေသော ရွှေခေတ်ကို ရောက်ရှိနေသည်။ အစ္စလမ်ဘာသာသည် လိင်တူချစ်ခြင်းကို လက်မခံသော်လည်း အပြစ်ပေးခြင်းကို မပြုလုပ်ပဲ နိုင်ငံအတွင်းတွင် လျှော့ပေါ့ထားကြသည်။ ဥပမာ Safavid ဆဖားဗစ် ပါရှားအင်ပါယာအတွင်း ကဗျာဆရာ အများအပြားမှ လူငယ်ယောက်ျားလေးများ၏ အလှအပနှင့် အချစ်ကို ဖော်ကျူးသော ကဗျာများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။

ပါရှား ပန်းချီကားများ

ပါရှား ပန်းချီကားများ

ပါရှား ပန်းချီကားများ

သို့ပင်လည်း ဥရောပတိုက်တွင်မူ ၁၄ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု အကြားတွင် လိင်တူချစ်သူများအဖို့ အဆိုးဝါးဆုံး အခြေအနေရောက်နေခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတော်အများသည် သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်းများ နှင့် ရှာဖွေဖမ်းဆီးခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

အမေရိကတိုက်တွင်လည်း လိင်တူ စုံတွဲများရှိခဲ့ပြီး လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည်။ မူလ အမေရိကန် တိုင်းရင်းသားအုပ်စု အမြောက်အများသည် လိင်စွဲမက်မှု ပုံစံကွဲပြားမှုကို လက်ခံထားရုံတင်မက ကြည်ညိုသည်အထိ ပြုလုပ်မှုများရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဥရောပတိုက်သားများ အမေရိကတိုက်အား မရောက်မှီ ရှိခဲ့သော မူလတိုင်းရင်းသားများ၏ လိင်တူချစ်ခြင်း အလေ့အကျင့်နှင့် ပက်သက်သော အရာများသည် ပျောက်ဆုံးသွားသောကြောင့် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်မသိရပါ။ ဥရောပတိုက်သားများ စတင်ရောက်ရှိလာသောအခါ ၎င်းတို့တန်ဖိုးထားသော အမြင်များကို ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများအပေါ် အတင်းအကျပ် သွတ်သွင်းကာ ထိုတိုင်းရင်းသားများ၏ လိင်တူချစ်ခြင်းနှင့် ပက်သက်သော မှတ်တမ်းများကို မိစ္စာ ဒိဋ္ဌိများ၏ ဒုစရိုက်ဟု စွတ်စွဲကာ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒေသခံများ၏ လင်တူချစ်သူများ၏ ဘဝများအကြောင်း ဗဟုသုတများလည်း ပျောက်ဆုံးခဲ့ရသည်။ ဥရောပတိုက်သားများ ဆက်လက်အုပ်စိုးပြီး ဒေသခံများအပေါ် ဥရောပ အတွေးအခေါ်များဖြင့် ဖိနှိပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

၁၈ ရာစု အကုန်ပိုင်းတွင် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးဖြစ်ပေါပြီး သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်ကို ဖြုတ်ချပြီးနောက် အသစ်ရေးဆွဲလာသော အခြေခံဥပဒေတွင် လိင်တူချစ်သူများကို ရာဇဝတ်ပြုခြင်း မပါဝင်လာတော့ပါ။ ပြင်သစ်သည် ထိုသို့ပြုလုပ်သော ဥရောပတိုက်၏ ပထမဦးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ပရပ်ရှား နိုင်ငံတော်သည် သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ဖျက်သိမ်းသည်။ ၁၉ ရာစုနှစ်တစ်လျှောက် လိင်တူဆက်ဆံခြင်းကို သေဒဏ်ပေးခြင်းများ နှင့် ရာဇဝတ်မှုပြုခြင်းများ တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖျက်သိမ်းလာခဲ့သော်လည်း အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း၊ သဘာဝကို ဆန့်ကျင်သည်ဟုမြင်ခြင်း၊ ရောဂါဟုမြင်ခြင်း၊ အကျင့်ပျက်သည်ဟုမြင်ခြင်း၊ စာရိတ္တပျက်ပြားသည်ဟုမြင်ခြင်း စသည်တို့သည် အမေရိက အပါအဝင် အနောက်တိုင်း အတွေးအခေါ်နှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် ဆက်လက် အမြစ်တွယ်နေခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်း ရာဇဝတ်မှုပြုခြင်းကို ဖျက်သိမ်းမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်လာသလို လိင်တူချစ်သူများ၏ အခွင့်အရေးဘက်က ထောက်ခံသူများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ဤကဲ့သို့ လျှော့ပေါ့မှုများ ပြုလုပ်လာခြင်းကြောင့် လိင်တူချစ်သူများနှင့် ပက်သက်သော စာပေ အနုပညာများ ပြန်လည် အစပျိုးလာသည်။

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ ဘာလင်လိုမြို့တော်သည် ဥရောပ၏ ဂေးမြို့တော်ကဲသို့ပင် တင်စားနိုင်ရလောက်အောင် လိင်တူချစ်သူများသည် လွတ်လပ်စွာနေထိုင်ခွင့်ရခဲ့သော်လည်း စစ်ကြီးကာလအတွင်း နာဇီဂျာမာန်တို့ အာဏာရလာသောအခါ နာဇီတို့သည် ဂျူးများ၊ မသန်စွမ်းများ နှင့်အတူ လိင်တူချစ်သူများကို ဖမ်းဆီးကွပ်မျက်ခြင်းများ၊ အစုလိုက်အပြုံအလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုခုနှစ်များသည် လိင်တူချစ်သူများအတွက် သမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံး အမဲစက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ နာဇီသိမ်းပိုက်ထားသော ဥရောပနိုင်ငံများရှိ လိင်တူချစ်သူ ၅ သောင်းကျော်သည် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး စစ်အကျဉ်းစခန်းများ၌ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးသည့်နောက်ပိုင်း ၁၉၆၉ ခုနှစ်တိုင်အောင် လိင်တူချစ်သူများကို ဆက်လက် ရာဇဝတ်သားများအဖြစ် သတ်မှတ်နေသေးသည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစ၍သာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း အသက်ဆုံရှုံးခဲ့ရသော လိင်တူချစ်သူများကို အနောက်နိုင်ငံများမှ ဝန်ချတောင်းပန်ခြင်း၊ အမှတ်တရအထိမ်းအမှတ်များပြုလုပ်ပေးခြင်းတို့ကို စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီ သမ္မတနိုင်ငံတော်သည် လိင်တူချစ်သူများအပေါ် နာဇီအစိုးရ ထိခိုက်ခဲ့သည်များကို ဝန်ချတောင်းပန်ခဲ့သည်။

၂၀ ရာစုနှစ်တလျှောက် နိုင်ငံတကာတွင် လိင်တူချစ်သူ အခွင့်အရေးများ ရရှိရေးအတွက် ဆက်လက် ကျိုးပမ်းလာကြသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဂေး Gay ဟူသော အင်္ဂလိပ်စာလုံးကို လိင်တူချစ်သူများကို ခေါ်ဆိုရန် စတင်အသုံးပြုသည်။ သိပ္ပံပညာသည် ဘာသာရေး အယူသည်းမှုအပေါ် တွန်းလှန်လာသည့်အလျောက် ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် စိတ်ပညာ အသင်းသည် လိင်တူချင်းစွဲလမ်းခြင်းသည် စိတ်ရောဂါဟု သတ်မှတ်ထားခြင်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် နယူးရောက်မြို့တွင် ရဲများက ဂေးဘားများကို လိုက်လံ ပိတ်သိမ်းနေရာမှ (Stonewall Inn) စတုန်းဝေါ တည်းခိုခန်းကို ပိတ်ဖို့ကြိုးစားရာ လိင်တူချစ်သူများနှင့် ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၎င်းအဖြစ်အပျက်သည် အမေရိကန် ဂေးသမိုင်းတွင် အရေးပါသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သလို ဂေးအခွင့်အရေးတောင်းဆိုမှု လမ်းကြောင်းတွင် အလှည့်အပြောင်း ဖြစ်လာသည်။ လိင်တူချစ်သူများအား ဖိနှိပ်မှုကို တော်လှန်ခုခံခြင်း၏ အစကို ဖန်းတီးပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်း Pride ခေါ် လိင်တူချစ်သူများ မိမိကိုယ်ကို ဂုဏ်ယူစွာချီတက်လှည့်လည်ပွဲများ နှင့် အခွင့်အရေးတောင်းဆိုမှုများ ပိုမိုပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၁၉၆၀ နှင့် ၇၀ နှစ်များအတွင် အမေရိကန်တွင် လိင်တူချစ်သည်များသည် ပုန်းကွယ်နေမှုမှနေ လူထုအကြားထင်ထင်ရှား ပေါ်ထွက်လာပြီး လူအများ၏ လက်ခံမှုကို ရရှိလာသည်။ ထိုခေတ်အခါက ဟောလီဝု၏ ပေါ်ပြူလာ သီချင်းများ နှင့် ရုပ်ရှင်ကြောင့် လိင်တူချစ်ခြင်းနှင့် ပက်သက်၍ လူထု ထိတွေ့မှု ပိုများလာသည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် သက်တံ့အရောင်နှင့် အလံကို လိင်တူချစ်သူများ၏ သင်္ကေတအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၁၉၆၀ နှင့် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များအကြား ဂေး အခွင်းအရေးတောင်းဆိုမှု စီတန်းလှည့်လည်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်

၁၉၇၇ တွင် လိင်တူချစ်သူ Harvey Milk ဟာဗီ မေလ့်(ခ) သည် အမေရိကန် ဆန်ဖရန်စစ်ကို မြို့၏ မြို့တော်ဝန်ရုံးတွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှုးအဖြစ် တင်မြောက်ခြင်း ခံရသည်။ ခေတ်သစ်တွင် သူသည် ပွင့်လင်းစွာ ဝန်ခံထားသော လိင်တူချစ်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် လူထုတင်မြှောက်သော နိုင်ငံရေးသမား ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ကံဆိုးစွာပင် သူသည် ရွေးကောက်ခံရပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင် လုပ်ကြံခံခဲ့ရသည်။

အမေရိကန်ပြင်ပတွင် နော်ဝေးနိုင်ငံသည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လိင်တူချစ်သူများအား ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသော ဥပဒေများကို ပြဌာန်းပေးသော ပထမဦးဆုံး နိုင်ငံဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်သည် အလားတူပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစု တစ်လျှောက် နိုင်ငံအတော်အများသည် ရာဇဝတ်မှုပြုခြင်းများကို တဖြည်းဖြည်း ပယ်ဖျက်လာကြသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဒိန်းမတ် နိုင်ငံသည် လိင်တူချစ်သူ စုံတွဲများကို civil union ပုံစံမျိုးဖြစ်သော တရားရုံးတွင် အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ပြုလုပ်သော ပထမဦးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။

၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် AIDS ရောဂါကို စတင်ရှာဖွေတွေ့ရှိလာပြီး စတွေ့ချိန်၌ လိင်တူဆက်ဆံသူများတွင် တွေ့ရများသောကြောင့် အစပိုင်းတွင် ဂေးရောဂါ၊ ဂေးကင်ဆာ၊ ဂေးပလိပ် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ လိင်တူချစ်သူများကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါ မဟုတ်ကြောင်းထင်ရှားသော်လည်း ထိုခေတ်အခါက AIDS ကို ဂေးများ၏ စာရိတ္တပျက်ပြားမှုအတွက် ဘုရားမှ ဒဏ်ခတ်ခြင်းဟု အပြစ်ပုံချခဲ့ကြသည်။ အစကနဦးမှ ၁၉၈၇ အထိ အမေရိကန်အစိုးရသည် AIDS ရောဂါကို တုန့်ပြန်မှု နှေးကွေးခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အနီရောင်ဖဲကျိုးကိုသုံး၍ AIDS တိုက်ဖျက်မှု အရှိန်အဟုန် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်း WHO က လိင်တူစွဲလမ်းခြင်းသည် ရောဂါ (သို့) ဖျားနာမှု မဟုတ်ပါကြောင်း အတိအလင်း ကြေညာသည်။

ဂေးအလံဟု သတ်မှတ်ထားသော သက်တံ့ရောင်စုံ အလံ

ယနေ့ ခေတ်တွင် အနောက်တိုင်းနိုင်ငံများ၏ ကိုလိုနီပြုခံခဲ့ရသော မြန်မာနိုင်ငံအပါဝင် နိုင်ငံအမြောက်အများသည် ကိုလိုနီနိုင်ငံများ၏ အမွေဆိုးဖြစ်သော ၎င်းတို့၏ ၁၈-၁၉ ရာစုလောက်မှ အတွေးအခေါ်များ နှင့် ဥပဒေများကြောင့် လိင်တူချစ်သူများအပေါ် အမြင်စောင်းခြင်း ဖိနှိပ်ခြင်းများ ဆက်လက် ပြုလုပ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီပြုခဲ့ကြသော အနောက်နိုင်ငံများကိုယ်တိုင်သည် ၎င်းတို့၏ အမြင်များနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်မှုများကို ပြောင်းလဲသွားသော်လည်း ၎င်းတို့ တစ်ချိန်က အုပ်စိုးခဲ့သော ကိုလိုနီဟောင်း နိုင်ငံများသည် ထိုလူ့အခွင်းအရေး ချိုးဖောက်သော ဥပဒေများကို ဆက်လက် ကျင့်သုံးနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ ယနေ့အထိ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသနိုင်ငံများ နှင့် အာဖရိကနိုင်ငံများ အပါအဝင် နိုင်ငံ ၁၀ နိုင်ငံသည် လိင်တူဆက်ဆံခြင်းကို သေဒါဏ်ပေးနိုင်ပြီး ရ၉ နိုင်ငံသည် အပြစ်ဒါဏ် ချမှတ်နိုင်သော ဥပဒေများ ဆက်လက်ထားရှိနေသေးသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်မူ ၎င်းကဲ့သို့သော ဥပဒေများနှင့်အတူ ဘာသာရေး အစွန်းရောက်မှုများ ပေါင်းစည်းလာကာ အစိုးများ နှင့် အာဏာရှင်များသည် နိုင်ငံတော် ယဉ်ကျေးမှု၊ စာရိတ္တ နှင့် ဘာသာရေး အဆုံးအမများနှင့် ဆန့်ကျင်သည်ဟု ဗန်းပြကာ လိင်တူချစ်သူများကို ဖမ်းဆီး အပြစ်ပေး သတ်ဖြတ်ခြင်း ဆက်လက်ပြုလုပ်နေသည်။ လတ်တလောတွင် IS ခေါ် Islamic Stateသည် လိင်တူချစ်သူများအား ရက်စက်စွာ နည်းမျိုးစုံဖြင့် သတ်ဖြတ်နေသည်ကို လူအများမြင်အောင် ဗီဒီယိုများရိုက်၍ အင်တာနက်တွင် ပြသမှုတွေ ပြုလုပ်နေသည်။ သို့သော်လည်း အနောက်တိုင်း နိုင်ငံများမှာတော့ လိင်တူချစ်သူများအတွက် ခေတ်ကောင်းပြန်လည် ဦးမော့လာသည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးနိုင်ငံမှ (Tel Aviv) တယ်အဗိ မြို့၊ အမေရိကမှ နယူးရောက်၊ မီယာမီ၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကို မြို့ကြီးများ၊ ဂျာမနီမှ ဘာလင်မြို့တော်၊ နယ်သာလန်မှ အမ်စတာဒမ်မြို့တော်၊ စပိန်မှ မက်ဒရစ် မြို့တော်၊ ဘာစီလိုးနားမြို့ အစရှိသည့် မြို့ကြီးများကို ဂေးများအတွက် အကောင်းဆုံးမြို့များဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

အစ္စရေး gay pride

အစ္စရေး gay pride

ထိုင်ဝမ် gay pride

ယနေ့တွင် လူအများသည် လိင်တူချစ်သူ (သို့) ဂေး အခွင့်အရေးသည် လူ့အခွင့်အရေးဖြစ်သည်ဟု ကြွေးကြော်မှုနှင့် အတူ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုများ ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆို လာသည်။ တဖြည်းဖြည်းနှင့် နိုင်ငံများက လက်ထပ်ခွင့်များ ပေးလာကြသည်။ ကမ္ဘာ့ကုလသမ္မဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာရုံးသည် လိင်တူချစ်သူ အခွင့်အရေးရရှိရေးကို ကမ္ဘာအနှံတွင် အပြည့်အဝ ပံပိုးလာသည်။

ဂေးအခွင့်အရေး တောင်းဆိုမှု

၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဘယ်ဂျီယံနိုင်ငံတွင် Elio Di Rupo သည် ကမ္ဘာ့ ပထမဦးဆုံး ယောက်ျားချင်းချစ်သူ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ အိုက်စလန်နိုင်ငံမှ မိန်းမချင်းချစ်သူ ဝန်ကြီးချုပ်ပြီးနောက် Elio Di Rupo သည် လိင်တူချစ်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် ၂၁ရာစုတွင် နိုင်ငံတစ်ခု၏ ခေါင်းဆောင် ထိပ်ဆုံးနေရာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သူ ဒုတိယမြောက် ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဥရောပတိုက်၏ နိုင်ငံငယ်လေးဖြစ်သော (Luxembourg) လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ် Xavier Bettel သည် ၂၀၁၅ တွင် ၎င်း၏ချစ်သူနှင့် သူ့နိုင်ငံတွင် တရားဝင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။

ဘယ်ဂျီယမ် ဝန်ကြီးချုပ် Elio Di Rupo

လူဇင်ဘက် ဝန်ကြီးချုပ် ဇေဗီယာ ဘက်တယ် (ညာဘက်) သူ၏ ချစ်သူနှင့် သူ့နိုင်ငံတွင် လက်ထပ်ပုံ

ဒီကနေ့ကာလတွင် လိင်တူချစ်သူများအပေါ် လက်ခံမှုများ အားကောင်းလာသော နေရာများရှိသလို အမြင်စောင်းခြင်း၊ နှိမ့်ချဆက်ဆံခြင်း၊ ခွဲခြားခြင်းများ ဆက်လက်ရှိနေသေးသော နေရာများလည်းရှိသည်။ တိုးတက်သော အနောက်တိုင်းရှိ လိင်တူချစ်သူများသည် လူ့အခွင့်အရေး အပြည့်အဝနှင့် ဖုံးကွယ်စရာမရှိသော ဘဝကို နေနိုင်သလို အနုပညာရှင်များ၊ စာပေပညာရှင်များ၊ အားကစားသမားများသည် မိမိကိုယ်ကို လိင်တူ ချစ်သူများအဖြစ် ဂုဏ်ယူစွာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဖွင့်ပြောလာသော်လည်း ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ မဖွံ့ဖြိုးသေးသော နိုင်ငံအတော်အများရှိ လိင်တူချစ်သူများ၏ ဘဝသည် ခက်ခဲလျှက်ပင် ရှိနေသေးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် ၎င်းနိုင်ငံများကို လူ့သမိုင်းတစ်လျှောက်မှ ပြောပြနေသည့်အရာတစ်ခုမှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းတွင် လိင်တူချစ်သူများသည် အများတန်းတူ သိပ္ပံပညာရှင်၊ စာပေအနုပညာ ပါရမီရှင်၊ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များ စသည့် ထူးချွန်သူ လူတော်များအဖြစ် အရေးပါသော ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်ဖြစ်ရာ လိင်တူချစ်သူများကို ဖိနှိပ်ခြင်းသည် နိုင်ငံ၊ လူ့အဖွဲ့အစည်း (သို့) လူးသားတစ်ရပ်တစ်ခုလုံး၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုသာ ဖြစ်ပါတော့သည်။

Puerto Rico နိုင်ငံမှ ကမ္ဘာကျော် လိင်တူချစ်သူ အဆိုတော် Ricky Martin

သြစတေးလျှမှ အိုလမ်ပစ် ဒိုင်ဗင်သမား Mathew Mitcham

တောင်ကိုရီးယားဒါရိုက် Peter Kim သည် သူ့နိုင်ငံတွင် လိင်တူ လက်ထပ်ချင်းကို လက်မခံသော်လည်း သူ၏ချစ်သူနှင့် လူသိရှင်ကြား လက်ထပ်ခဲ့သည်။